Góc Nhìn Vận Hành Xuất Sắc – Thứ Năm, Ngày 09/04/2026: "Không Phải Khó Khăn Tài Chính — Là AI": Đợt Sa Thải Của Block Đánh Dấu Bước Ngoặt Văn Hóa Quản Trị.

Subscribe now

PHẦN 1 – THÔNG TIN CHÍNH THỨC

Đầu tháng 4 năm 2026, Block Inc. — tập đoàn fintech do Jack Dorsey đồng sáng lập, công ty mẹ của Square, Cash App, Tidal và Afterpay — đã chính thức công bố một đợt cắt giảm nhân sự quy mô lớn ảnh hưởng đến hàng nghìn nhân viên trên toàn cầu. Điều khiến sự kiện này trở thành bước ngoặt lịch sử trong giới quản trị doanh nghiệp không nằm ở quy mô cắt giảm, mà ở tuyên bố thẳng thắn chưa từng có từ chính CEO Jack Dorsey về nguyên nhân thực sự đằng sau quyết định này.

Trong bản ghi nhớ nội bộ gửi tới toàn thể nhân viên Block, được nhiều hãng tin lớn trích dẫn lại, Jack Dorsey đã viết một câu khiến cộng đồng công nghệ và quản trị doanh nghiệp rúng động: “Đây không phải là quyết định được thúc đẩy bởi khó khăn tài chính, mà bởi năng lực ngày càng cao của các công cụ AI có thể thực hiện nhiều loại công việc hơn.” Đây được xem là lần đầu tiên một CEO của tập đoàn công nghệ niêm yết hàng đầu Mỹ công khai và chính thức gắn nhãn nguyên nhân sa thải trực tiếp là AI automation, thay vì sử dụng các cụm từ uyển ngữ thông thường như “tái cấu trúc”, “tối ưu hóa hiệu quả”, “điều chỉnh ưu tiên kinh doanh”, hay “tinh gọn tổ chức”.

Block hiện có khoảng 12.000 nhân viên tính đến cuối năm 2025, với các văn phòng chính tại San Francisco, Oakland, New York, Atlanta, Melbourne và nhiều thành phố lớn khác trên toàn cầu. Công ty vận hành bốn mảng kinh doanh cốt lõi: Square (giải pháp thanh toán cho doanh nghiệp nhỏ và vừa), Cash App (ứng dụng tài chính tiêu dùng phổ biến nhất nước Mỹ), Tidal (nền tảng phát nhạc trực tuyến), và Afterpay (dịch vụ “mua trước trả sau” được mua lại năm 2022 với giá 29 tỷ USD). Đợt sa thải này được xác nhận ảnh hưởng đến nhiều phòng ban bao gồm dịch vụ khách hàng, kỹ thuật phần mềm cấp một, quản lý sản phẩm cấp trung, vận hành nội bộ, và các vị trí hỗ trợ hành chính.

Điều đáng chú ý là báo cáo tài chính quý gần nhất của Block không cho thấy bất kỳ dấu hiệu khủng hoảng tài chính nào. Doanh thu công ty vẫn tăng trưởng ổn định, mảng Cash App đạt số người dùng hoạt động hàng tháng kỷ lục, và biên lợi nhuận gộp tiếp tục cải thiện. Các nhà phân tích Phố Wall đánh giá tình hình tài chính của Block là lành mạnh, với dòng tiền tự do dương và bảng cân đối kế toán mạnh. Chính trong bối cảnh “khỏe mạnh” này, tuyên bố của Dorsey càng trở nên gây chấn động: ông không cắt giảm vì phải cắt giảm, mà vì không còn cần con người ở những vị trí đó nữa.

Theo bản ghi nhớ, Jack Dorsey giải thích rằng các công cụ AI nội bộ của Block — bao gồm các tác nhân AI dành cho dịch vụ khách hàng, các trợ lý lập trình tích hợp với Cursor và Claude Code, và các hệ thống tự động hóa quy trình tuyển dụng và vận hành — đã đạt mức trưởng thành cho phép thay thế 30% đến 50% khối lượng công việc trước đây cần đến nhân sự con người. Ông nhấn mạnh rằng việc giữ lại các vị trí này khi AI có thể thực hiện công việc với chất lượng tương đương và chi phí thấp hơn 90% là “không công bằng với cổ đông và không bền vững với chính các nhân viên ở lại“.

Block cam kết cung cấp gói trợ cấp thôi việc hào phóng cho các nhân viên bị ảnh hưởng, bao gồm tối thiểu 16 tuần lương cơ bản cộng thêm hai tuần cho mỗi năm thâm niên, bảo hiểm y tế kéo dài 6 tháng sau ngày kết thúc hợp đồng, dịch vụ tư vấn nghề nghiệp, và quyền tiếp tục giữ cổ phiếu chưa được vesting trong một khoảng thời gian ngắn. Đây được xem là một trong những gói trợ cấp tốt nhất ngành công nghệ năm 2026, đối lập rõ rệt với cách Oracle xử lý đợt sa thải 30.000 nhân viên qua email lạnh chỉ vài ngày trước đó.

Sự kiện Block diễn ra trong bối cảnh làn sóng sa thải vì AI đang gia tăng nhanh chóng trên toàn ngành công nghệ. Tổng số việc làm công nghệ bị cắt giảm trong quý 1 năm 2026 đã vượt 52.000 vị trí toàn cầu và 30.000 tại Mỹ, theo dữ liệu từ Layoffs.fyi và Crunchbase. Tuy nhiên, hầu hết các công ty trước Block đều né tránh việc chỉ thẳng AI là nguyên nhân, thường viện dẫn lý do “tái phân bổ nguồn lực” hoặc “tối ưu hóa cấu trúc”. Block là công ty đầu tiên phá vỡ vòng im lặng này.

Phản ứng từ thị trường lao động và giới chính sách diễn ra ngay lập tức. Nhiều nghị sĩ Mỹ, công đoàn công nghệ, và các tổ chức bảo vệ người lao động đã yêu cầu Quốc hội mở phiên điều trần khẩn về tác động của AI đối với việc làm. Một số chuyên gia kinh tế cảnh báo rằng tuyên bố của Dorsey có thể trở thành “bùng nổ Cambri” của làn sóng sa thải minh bạch về AI — nơi các công ty khác sẽ noi theo và công khai gắn nhãn AI là nguyên nhân, kéo theo những thảo luận chính sách gay gắt về thuế robot, thu nhập cơ bản phổ quát, và các chương trình đào tạo lại quốc gia.

Share

PHẦN 2 – BỐI CẢNH & Ý NGHĨA