Góc Nhìn Vận Hành Xuất Sắc – Thứ Ba, Ngày 28/07/2026: Hai Đòn, Một Chuỗi Cung Ứng: Thuế Quan Gặp Cước Tăng 234%.

PHẦN 1 – THÔNG TIN CHÍNH THỨC

Tuần vừa rồi, Biển Đỏ lại nóng lên theo một hướng mới. Lực lượng Houthi tuyên bố phong tỏa hải quân đối với Ả Rập Saudi và tiến hành tấn công trực tiếp vào các tàu dầu đang di chuyển trong khu vực. Không phải cảnh báo bằng lời, không phải mối đe dọa lơ lửng. Đây là hành động thực địa và đang diễn ra. Bước leo thang này đẩy mức độ rủi ro của toàn bộ khu vực lên một ngưỡng mới.

Song song đó, Mỹ và Iran đồng ý tạm dừng các cuộc không kích sau khi Oman bước vào với vai trò trung gian. Hai bên đang đàm phán về tương lai của eo biển Hormuz, tuyến đường vận chuyển khoảng 20% lượng dầu thô thế giới mỗi ngày. Tuy nhiên đến ngày 28/7, kết quả đàm phán vẫn hoàn toàn bỏ ngỏ. Tạm dừng không có nghĩa là giải quyết.

Trong bức tranh bất định đó, hãng tàu CMA CGM, một trong những hãng vận tải container lớn nhất thế giới, thông báo chuẩn bị đưa tuyến Ấn Độ-Mỹ trở lại Kênh đào Suez, bất chấp căng thẳng vẫn hiện diện. Đây không phải tuyên bố về sự an toàn. Đây là tính toán kinh tế. Tuyến vòng qua Mũi Hảo Vọng an toàn hơn nhưng dài thêm 10-14 ngày, tốn thêm nhiên liệu, và với giá dầu hiện tại thì khoản chênh lệch này là rất thật.

Thị trường đang nói lên tất cả. Cước vận chuyển đường biển tuyến châu Á-Mỹ đứng ở mức cao hơn 234% so với tháng 2 năm 2026. Đây không phải ước tính. Đây là mức đang được giao dịch thực tế trên thị trường. Giá diesel tăng thêm 33,8 cent chỉ trong một lần điều chỉnh, ngay lập tức kéo theo làn sóng ban hành phụ phí nhiên liệu khẩn cấp (Emergency Fuel Surcharge) từ nhiều hãng vận tải. Cước giao ngay (spot rate) từ các cảng lớn trong tháng 6 đã tăng 44% so với cùng kỳ năm ngoái.

Trên đất liền, tình hình cũng không dễ thở hơn. Hợp đồng xe tải nội địa mới được ký ở mức trung bình cao hơn 10% so với cùng kỳ năm trước. Khối lượng vận tải đa phương thức nội địa tăng 15,6% theo năm, tức nhu cầu đang rất cao, nhưng tốc độ tàu hỏa đang bị đặt dấu hỏi khi các cuộc đàm phán lao động năm 2027 đang đến gần.

Điều khiến đợt leo thang lần này trở nên đặc biệt nặng là bối cảnh chính sách thương mại đang diễn ra song song. Ngày 24/7, thuế lao động cưỡng bức ở mức 10-12,5% đã có hiệu lực với 60 đối tác thương mại. Ngày 31/7, các công ty dược phẩm lớn bước vào giai đoạn đầu của thuế 100% theo Mục 232. Ngày 19/8, thuế 50% lên hàng Canada bắt đầu áp dụng. Ba mốc thuế trong chưa đầy một tháng, cộng với cước tàu đang đứng ở mức bất thường cao. Chúng không đến tuần tự mà chồng chéo nhau trong cùng một chuỗi cung ứng.

Với doanh nghiệp phụ thuộc vào nhập khẩu, mỗi container hàng lúc này mang theo nhiều lớp chi phí mà ba tháng trước không tồn tại. Không phải vì một nguyên nhân, mà vì nhiều nguyên nhân đang đến dồn dập. Và điều nguy hiểm nhất không phải là độ lớn của từng cú sốc đơn lẻ, mà là tốc độ các cú sốc đang đến nhanh hơn khả năng điều chỉnh kế hoạch của hầu hết tổ chức.

PHẦN 2 – BỐI CẢNH & Ý NGHĨA